Generative AI เช่น ChatGPT, Gemini หรือ Claude ช่วยครูทำวิจัยได้จริง ตั้งแต่ระดมความคิด ร่างเครื่องมือ ไปจนถึงขัดเกลาภาษา แต่ถ้าใช้ไม่ระวัง อาจได้ข้อมูลผิด อ้างอิงปลอม หรือทำข้อมูลนักเรียนรั่วไหลได้ บทความนี้สรุปหลักปฏิบัติจากแนวทางสากลและงานวิจัยล่าสุด ให้ใช้ AI ได้อย่างมั่นใจและตรวจสอบได้
ทำไมต้องระวัง
- อ้างอิงปลอม
- งานวิจัยใน Scientific Reports (Walters & Wilder, 2023) ให้ ChatGPT เขียนทบทวนวรรณกรรม 84 ชิ้น พบว่าอ้างอิงจาก GPT-3.5 เป็นของปลอมถึงร้อยละ 55 และจาก GPT-4 ร้อยละ 18
- แนวทาง UNESCO
- แนวทาง Generative AI ในการศึกษาและการวิจัย (กันยายน 2566) เน้นการใช้ที่มีมนุษย์เป็นศูนย์กลาง คุ้มครองความเป็นส่วนตัวของข้อมูล และเสนอให้พิจารณาอายุขั้นต่ำ 13 ปีสำหรับการใช้ AI ในห้องเรียน
- กฎหมายไทย
- ข้อมูลที่ระบุตัวนักเรียนได้ อยู่ภายใต้ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA)
6 หลักปฏิบัติ
- ตรวจอ้างอิงทุกรายการ
- ค้นชื่อบทความใน Google Scholar หรือ ThaiJO ด้วยตนเอง ถ้าหาไม่พบ ห้ามใช้ และอย่าให้ AI เป็นแหล่งอ้างอิงเสียเอง