คลังความรู้
ทบทวนวรรณกรรมให้เร็วและตรวจสอบได้: ค้นจากฐานข้อมูลที่เชื่อถือได้ และสรุปด้วยตาราง Literature Matrix
คู่มือ · 28 ก.ย. 69
แท็ก: ทบทวนวรรณกรรม, บทที่ 2, ThaiJO, ERIC, การอ้างอิง
บทที่ 2 ของรายงานวิจัยไม่ใช่การคัดลอกทฤษฎีมาเรียงกัน แต่คือการแสดงว่าผู้วิจัยรู้ว่า "มีใครทำเรื่องนี้แล้ว ได้ผลอย่างไร และงานของเราต่อยอดตรงไหน" คู่มือนี้เสนอวิธีค้นจากฐานข้อมูลที่เชื่อถือได้ และจดบันทึกด้วยตาราง Literature Matrix ตามแนวทาง Matrix Method ของ Garrard ซึ่งช่วยให้เขียนบทที่ 2 ได้เร็วและอ้างอิงได้ถูกต้อง
แหล่งค้นที่ควรใช้
- ThaiJO
- ฐานข้อมูลวารสารวิชาการไทย (tci-thaijo.org) ดำเนินการโดยศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI) เหมาะหางานวิจัยในบริบทโรงเรียนไทย
- ERIC
- ฐานข้อมูลงานวิจัยด้านการศึกษาของสถาบันวิทยาศาสตร์การศึกษา (IES) สหรัฐอเมริกา (eric.ed.gov) ค้นได้ฟรี และกรองเฉพาะบทความที่ผ่านการประเมิน (peer reviewed) ได้
- Google Scholar
- ค้นกว้างข้ามฐานข้อมูล ใช้ตรวจว่าบทความมีอยู่จริงและดูว่าถูกอ้างอิงกี่ครั้ง
- คลังวิทยานิพนธ์และงานวิจัยของมหาวิทยาลัย
- ใช้ดูรูปแบบเครื่องมือและวิธีวิเคราะห์ของงานที่คล้ายกัน
ขั้นตอนทบทวนวรรณกรรม
- ขั้นที่ 1 เขียนคำถามวิจัยให้ชัดก่อน แล้วแตกเป็นคำค้นทั้งภาษาไทยและอังกฤษ เช่น "การอ่านจับใจความ" / "reading comprehension" และ "ห้องเรียนกลับด้าน" / "flipped classroom"
- ขั้นที่ 2 ค้นจากอย่างน้อย 2 ฐานข้อมูล จำกัดช่วงปีย้อนหลังประมาณ 5–10 ปีสำหรับงานเชิงประจักษ์ (ทฤษฎีหลักใช้ต้นฉบับได้แม้เก่ากว่า)
- ขั้นที่ 3 คัดจากชื่อเรื่องและบทคัดย่อ เก็บเฉพาะงานที่ตรงกับตัวแปรหรือนวัตกรรมของเรา แล้วอ่านฉบับเต็ม
- ขั้นที่ 4 จดทุกเรื่องลงตาราง Literature Matrix ทันทีที่อ่านจบ
- ขั้นที่ 5 อ่านตารางแนวตั้งทีละคอลัมน์ เพื่อหาข้อสรุปร่วม ข้อขัดแย้ง และช่องว่างที่งานของเราจะเติม แล้วจึงเขียนบทที่ 2 ตามประเด็น ไม่ใช่เรียงทีละเรื่อง
คอลัมน์ในตาราง Literature Matrix
- 3 คอลัมน์แรก (ทุกตาราง)
- ผู้แต่ง ชื่อเรื่อง แหล่งตีพิมพ์ · ปีที่พิมพ์ · วัตถุประสงค์ของงาน
- คอลัมน์ต่อมา (เลือกตามคำถามวิจัย)
- กลุ่มตัวอย่าง · นวัตกรรมหรือวิธีการ · เครื่องมือ · สถิติที่ใช้ · ผลการวิจัย · ข้อจำกัด
- คอลัมน์ของครู
- "นำมาใช้กับงานเราอย่างไร" — จดทันทีขณะอ่าน จะช่วยเขียนกรอบแนวคิดได้ง่ายขึ้นมาก
ข้อควรระวัง
- อ้างอิงจากต้นฉบับที่อ่านเองเท่านั้น ถ้าอ้างต่อจากงานอื่น ให้ระบุว่าอ้างถึงใน (cited in)
- ใช้ AI ช่วยสรุปบทความได้ แต่ต้องเป็นบทความที่ค้นพบและเปิดอ่านเองแล้ว และตรวจทุกรายการอ้างอิงก่อนใส่รายงาน (ดูบทความ "ใช้ AI ช่วยทำวิจัยอย่างถูกต้อง" ในคลังความรู้)
- ใช้รูปแบบการอ้างอิงแบบเดียวทั้งเล่ม เช่น APA
แหล่งอ้างอิง
- Garrard, J. (2020). Health sciences literature review made easy: The matrix method (6th ed.). Jones & Bartlett Learning.