วิจัยแบบผสมใช้ข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพร่วมกันเมื่อการรวมหลักฐานทั้งสองแบบช่วยตอบคำถามได้ดีกว่าใช้แบบใดแบบหนึ่ง จุดสำคัญคือวางแผนว่าจะเชื่อมข้อมูลทั้งสองชุดอย่างไร ไม่ใช่เพียงเก็บคะแนนและสัมภาษณ์ไว้ในรายงานเดียวกัน
เลือกลำดับให้ตรงกับสิ่งที่ต้องการรู้
- เก็บคู่ขนาน (convergent): เก็บคะแนนและข้อมูลเชิงคุณภาพในช่วงเวลาใกล้กัน แล้วนำผลมาเปรียบเทียบและตีความร่วมกัน
- อธิบายผลต่อเนื่อง (explanatory sequential): ดูผลเชิงปริมาณก่อน แล้วเลือกข้อมูลหรือผู้เรียนเพิ่มเติมเพื่อช่วยอธิบายว่าทำไมจึงเห็นรูปแบบนั้น
- สำรวจแล้วพัฒนาต่อ (exploratory sequential): เริ่มจากข้อมูลเชิงคุณภาพเพื่อค้นหาประเด็นหรือพัฒนากิจกรรม/เครื่องมือ แล้วจึงเก็บข้อมูลเชิงปริมาณเพื่อศึกษารูปแบบในวงกว้างขึ้น
วางแผนการเชื่อมข้อมูล
- เขียนคำถามหลักที่ต้องใช้ข้อมูลทั้งสองแบบ และบอกว่าแต่ละชุดตอบส่วนใด
- ระบุแบบวิจัยและลำดับเวลา ตั้งแต่การเลือกผู้เรียนหรือชั้นเรียนจนถึงการวิเคราะห์
- วางจุดเชื่อมไว้ล่วงหน้า เช่น ใช้ผลคะแนนเลือกกรณีสัมภาษณ์ ใช้คำตอบสัมภาษณ์ปรับแบบวัด หรือนำผลสองชุดมาวางเทียบกัน
- สรุปผลร่วมเป็นรายคำถาม โดยแสดงว่าข้อมูลทั้งสองชุดสอดคล้อง เสริม หรือไม่ตรงกันอย่างไร
- ถ้าผลต่างกัน ให้รายงานและพิจารณาคำอธิบาย เช่น บริบทการเรียน เวลาที่เก็บข้อมูล หรือผู้เรียนที่ได้ประสบการณ์ต่างกัน อย่าตัดข้อมูลชุดใดออกเพียงเพราะไม่สนับสนุนความคาดหวัง
ตัวอย่างในชั้นเรียน
ครูพบว่าคะแนนการอ่านหลังใช้กิจกรรมสูงขึ้น แต่ต้องการทราบว่าผู้เรียนใช้กลยุทธ์ใดระหว่างอ่าน ครูอาจกำหนดคำถามและเวลาสังเกตไว้ก่อน เก็บคะแนนควบคู่กับใบงานและบันทึกการสนทนา แล้วนำหลักฐานทั้งหมดมาตอบว่า “คะแนนเปลี่ยนอย่างไร” และ “ผู้เรียนทำอะไรระหว่างกิจกรรมที่อาจอธิบายรูปแบบนั้น” โดยระบุข้อจำกัดของการศึกษา
ตรวจความครบถ้วนก่อนรายงาน
- ผลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพตอบคำถามเดียวกันหรือมีความสัมพันธ์ที่อธิบายได้
- ผู้อ่านเห็นจุดที่เชื่อมข้อมูลและวิธีตีความร่วมกัน
- รายงานทั้งผลที่สอดคล้องและผลที่ต่างกัน
- ระบุทรัพยากร เวลา และจำนวนผู้ให้ข้อมูลที่ใช้จริง เพราะการเก็บสองชนิดข้อมูลเพิ่มภาระการทำงาน